Amerika Birleşik Devletleri’nde siyasi ve ekonomik dengeler, Amerika Birleşik Devletleri Yüksek Mahkemesi’in çarpıcı bir kararıyla yeniden şekillendi. Mahkeme 20 Şubat’ta Başkan Donald Trump’ın uluslararası ticarette uyguladığı kapsamlı gümrük vergilerini iptal etti. Altı’ya karşı üç oyla alınan kararda, başkanın bu tarifeleri tek taraflı olarak belirleme yetkisine sahip olmadığı vurgulandı.
Karar, Trump’ın 1977 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) çerçevesinde yürürlüğe koyduğu geniş çaplı gümrük tarifelerinin anayasal yetkiyi aştığını belirtti. Mahkeme, vergilerin belirlenmesi ve uygulanmasının esas olarak Kongre’nin yetkisi olduğunu savundu.
Trump’tan Sert Tepki: “Birden Fazla Yola Başvuracağız”
Başkan Trump karar sonrası sert ifadelerle tepkisini dile getirdi. Yüksek Mahkeme’nin kararını “rezalet” ve “utanç verici” olarak nitelendirirken, mahkemenin bazı üyelerine yönelik eleştirilerde bulundu. Trump, “Bizi durduramayacaksınız” diyerek politikalarının arkasında duracağını belirtti.
Trump yönetimi, iptal edilen tarifelerin yerine başka yasalar uyarınca yeni gümrük vergileri getireceğine dair sinyal verdi. Başkan, sosyal medya üzerinden imzaladığı bir başkanlık kararnamesiyle tüm ülkelere uygulanacak yüzde 10’luk ek gümrük vergilerini 150 günlüğüne yürürlüğe koyduğunu açıkladı. Bu yeni tarife, farklı bir yasal dayanak ile uygulanacak.
KONGRE VE EKONOMİ KONTROLÜNE VURGU
Mahkemenin karar metninde, ticaret ve vergi politikaları konusundaki nihai yetkinin Kongre’de olduğu özellikle vurgulandı. Bu, yürütme ile yasama arasındaki yetki dengesine dair önemli bir emsal niteliği taşıyor. Hukuk uzmanları, bu kararın gelecekte benzer başkanlık uygulamalarının önünü kapayabileceğini ifade ediyor.
KÜRESEL TEPKİ VE PİYASALARDA BELİRSİZLİK
Uluslararası alanda karar temkinli karşılanıyor. Avrupa Birliği ve diğer ticaret ortakları, bu ani politika değişikliğinin ne anlama geldiğini değerlendirme sürecinde. Ekonomistler, kararın küresel ticaret dengelerinde belirsizlik yaratabileceğini ve piyasalarda kısa vadeli dalgalanmalara yol açabileceğini belirtti.
SİYASİ VE EKONOMİK GERGİNLİK ARTIYOR
Karar, ABD’de yürütme ile yargı arasındaki güç çatışmasını yeniden gündeme taşırken, Trump’ın alternatif tarife stratejileriyle cevap vermesi bu politikada yeni bir safhaya işaret ediyor. Kongre’nin rolü, ülkelerin ticaret ortaklarıyla ilişkileri ve uluslararası piyasalar, önümüzdeki dönemde bu gelişmenin olası sonuçlarını tartışmaya devam edecek.
