Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, aralarında siyasetçi, gazeteci, yazar ve medya çalışanlarının da bulunduğu 31 Türkiye Cumhuriyeti vatandaşının ülkeye girişinin yasaklandığını duyurdu. Bakanlık, kararın gerekçesi olarak Azerbaycan’ın egemenliğini, millî güvenliğini ve anayasal düzenini hedef aldığını değerlendirdiği açıklama ve faaliyetleri gösterdi. Karar, Türkiye’de ve uluslararası basında gündeme geldi.
Azerbaycan Dışişleri Bakanlığının açıklamasına göre, sosyal medya platformları ve çeşitli internet sitelerinde yayımlanan bazı açıklamalar nedeniyle 31 Türk vatandaşı ülkeye girişi yasaklanan kişiler listesine alındı. Bakanlık, ülkenin güvenliğine ve egemenliğine yönelik olduğunu değerlendirdiği faaliyetlere karşı gerekli tedbirlerin sürdürüleceğini bildirdi.
Basında yayımlanan listede Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, DEM Parti Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu ve spor yorumcusu Ahmet Çakar’ın da bulunduğu belirtildi.
Giriş yasağı getirilen isimler
Basında yer alan listede şu 31 kişinin adı geçiyor:
- Muharrem Çavuş
- Fatih Erbakan
- Yahya Uğraş
- Aydın Binboğa
- Sait Seyitoğlu
- Ömer Ulutaş
- Ömer Faruk Gergerlioğlu
- Ahmet Barış İyison
- Cem Özyurt
- Akın Duru
- Dursun Eker
- Adem Özköse
- Muhammed Emin Yıldırım
- Cüneyt Sezer
- Serhat Koyuncu
- Hakkı Eren
- Okan Aytaş
- Mert Armağan
- Yaşar Yavuz
- Ahmet Sırrı Arvas
- Yusuf Kaplan
- Erdinç Teğmen
- İsmail Kılıçarslan
- Murat Şahin
- İrfan Kaya Ülger
- Fatin Dağıstanlı
- Mikail Ayyıldız
- Ahi Aratoğlu
- Mehmet Boynukalın
- Ahmet Çakar
- Halil Atakan Ay
Listede farklı meslek ve çalışma alanlarından isimler yer alıyor. Bununla birlikte, kamuoyuna yansıyan açıklamalarda her bir kişi için ayrı bir gerekçe ortaya konulmuş değil.
Kararın gerekçesi ne?
Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, bazı açıklamaların ülkenin egemenliğini ve anayasal düzenini hedef aldığını, bazı faaliyetlerin ise dinî radikalizmi, şiddeti veya dinî nefreti teşvik ettiğini ileri sürdü.
Bunlar Azerbaycan yönetiminin karara ilişkin değerlendirmeleri olarak aktarılıyor. Açıklamada, listede bulunan kişilerin her birinin hangi paylaşım veya faaliyeti nedeniyle bu kapsama alındığına ilişkin ayrıntılı bir döküm bulunmuyor. Bu nedenle listedeki bütün isimlerin aynı gerekçeyle değerlendirildiğini söylemek için yeterli bilgi bulunmuyor.
Başörtüsü ve okul kıyafetleri tartışması
Uluslararası basında yayımlanan bazı haberlerde, giriş yasağı kararı Azerbaycan’da okullardaki kıyafet kuralları ve başörtüsü etrafında yaşanan tartışmalarla birlikte ele alındı.
Azerbaycan’daki okul kıyafetleri uygulamaları, başörtüsü kullanan bazı öğrenci ve öğretmenlerin eğitim kurumlarına erişimi konusunda basına yansıyan haberlerin ardından tartışma konusu olmuştu. Türkiye’den bazı siyasetçi ve yorumcuların bu uygulamalara yönelik eleştirileri de iki ülke arasındaki kamuoyu tartışmalarına yansıdı.
Ancak giriş yasağının yalnızca başörtüsü tartışması nedeniyle alındığını kesin olarak söylemek mümkün değil. Azerbaycan Dışişleri Bakanlığının açıklamasında kararın gerekçeleri güvenlik, egemenlik ve anayasal düzen çerçevesinde ifade edildi.
Türkiye’den gelen tepkiler
Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, Azerbaycan’daki başörtüsü uygulamalarını eleştiren açıklamalarda bulundu ve Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’e çağrı yaptı.
DEM Parti Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu da giriş yasağı kararına tepki gösterdi. Gergerlioğlu’nun açıklamalarında kararın demokratik eleştiri ve ifade özgürlüğü açısından değerlendirilmesi gerektiği yönündeki görüşler öne çıktı.
Bu açıklamalar, ilgili siyasetçilerin kendi değerlendirmelerini yansıtıyor. Kararın gerekçeleri ve hukuki dayanağı konusunda kapsamlı bir değerlendirme yapabilmek için Azerbaycan makamlarının ayrıntılı açıklamaları ile varsa ilgili karar metinlerinin incelenmesi gerekiyor.
Türkiye-Azerbaycan ilişkilerine etkisi
Türkiye ile Azerbaycan, siyasi, ekonomik ve askerî alanlarda yakın iş birliği sürdürüyor. Son gelişme ise iki ülkede kamuoyunun gündemine taşınan bazı konularda görüş ayrılıklarının ortaya çıkabildiğini gösteriyor.
Bununla birlikte, 31 kişiye yönelik giriş yasağının iki ülke arasındaki resmî ilişkilere ne ölçüde yansıyacağı konusunda şu aşamada kesin bir değerlendirme yapmak için yeterli veri bulunmuyor. Sürecin etkisi, tarafların bundan sonraki açıklamalarına ve diplomatik temaslarına bağlı olacak.
Sonuç olarak, Azerbaycan’ın 31 Türk vatandaşına yönelik giriş yasağı kararı, Bakü yönetiminin güvenlik ve egemenlik gerekçeleriyle açıkladığı bir uygulama olarak gündeme geldi. Karar, Türkiye’de ve uluslararası basında farklı yönleriyle tartışılırken, kişilere ilişkin gerekçelerin ayrı ayrı açıklanmamış olması olayın kapsamına dair değerlendirmeleri sınırlıyor.
