Bulgaristan’da cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunu İliyana Yotova kazandı. Oyların yüzde 57,58’ini alan Yotova, ülkenin seçilmiş ilk kadın cumhurbaşkanı olmaya hazırlanıyor. Seçim sonuçları, Sofya’nın Rusya ve Ukrayna politikası kadar Avrupa Birliği ve NATO ile ilişkileri açısından da yakından izleniyor.
SOFYA — Bulgaristan’da 1 Kasım’da gerçekleştirilen cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda, görevdeki cumhurbaşkanı İliyana Yotova rakibi Andrey Gyurov karşısında önemli bir üstünlük sağladı. Reuters’ın 2 Kasım tarihli haberine göre, sandık tutanaklarının yüzde 99,95’inin işlenmesinin ardından Yotova ve cumhurbaşkanı yardımcısı adayı Valchev’in oluşturduğu liste yüzde 57,58 oy aldı. Avrupa yanlısı reformcu muhalefetin desteklediği Gyurov ve yardımcısı Georgi Kandev ise yüzde 39,47’de kaldı. Böylece Yotova, Bulgaristan tarihinde halk oyuyla seçilen ilk kadın cumhurbaşkanı olma yolunda belirleyici bir zafer elde etti.
Seçim, yalnızca iki aday arasındaki rekabetin sonucu olarak değerlendirilmiyor. Bulgaristan’ın Rusya ile ilişkilerinin nasıl şekilleneceği, Ukrayna savaşına yönelik tutumu ve Karadeniz’de artan güvenlik riskleri, kampanyanın temel başlıklarını oluşturdu.
Rusya ile ilişkiler seçim yarışının merkezinde
Seçimin öne çıkan iki adayı, Bulgaristan’ın uluslararası konumuna ilişkin farklı öncelikleri savundu.
Başbakan Rumen Radev’in desteklediği Yotova, Ukrayna’daki savaşın diplomatik müzakereler yoluyla sona erdirilmesini savunuyor. Rusya ile ilişkilerin geliştirilmesine ve Moskova’ya yönelik yaptırımların kaldırılmasına daha sıcak yaklaşan siyasi çizgisi, ülkenin Batı ittifaklarıyla ilişkilerinin geleceğine dair tartışmaları da beraberinde getiriyor.
Yotova’nın rakibi Gyurov ise Bulgaristan’ın Avrupa Birliği ve NATO içindeki konumunu daha belirgin biçimde savunuyor. Ukrayna’ya desteğiyle bilinen Gyurov, Sofya’nın güvenlik politikalarında daha net bir tutum benimsemesi gerektiğini dile getiriyor.
Bu farklılık, Bulgaristan’ın Avrupa kurumlarıyla bağlarını sürdürürken Rusya ile ilişkilerinde nasıl bir denge kuracağı sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
Karadeniz’deki güvenlik endişeleri seçime damga vurdu
Cumhurbaşkanlığı seçimi, Karadeniz’de ticari gemileri hedef alan insansız hava aracı saldırılarının ardından artan güvenlik kaygıları eşliğinde yapıldı. Bölgedeki saldırılar, deniz ticaretinin güvenliği ve Ukrayna savaşının çevre ülkelere olası etkileri konusunda endişeleri artırdı.
Bulgaristan’ın hem NATO hem de Avrupa Birliği üyesi olması, Karadeniz’deki gelişmeleri ülkenin iç siyasetinin ötesine taşıyor. Deniz güvenliği, müttefiklerle iş birliği ve bölgesel tehditlere verilecek yanıt, yeni cumhurbaşkanının önündeki önemli sınamalar arasında yer alıyor.
Gyurov, Bulgaristan’ın NATO içinde güvenilir bir müttefik olarak hareket etmesi ve Rusya kaynaklı tehditler karşısında daha açık bir tutum alması gerektiğini savunuyor. Yotova ise savaşın daha fazla tırmanmasını önleyecek diplomatik girişimlere öncelik veriyor.
Sandıktan çıkan sonuç, siyasete duyulan güven sorununu ortadan kaldırmadı
Seçim sonuçlarının bir başka boyutu da seçmen katılımı oldu. 25 Ekim’de yapılan ilk turda katılımın yaklaşık yüzde 22 seviyesinde kalması, ülkede siyasete yönelik güvensizlik ve seçmen ilgisinin azalması tartışmalarını güçlendirdi.
Bulgaristan, son yıllarda tekrarlanan parlamento seçimleri ve hükümet kurma güçlükleriyle siyasi istikrarsızlık yaşadı. Nisan 2026’daki genel seçimleri Rumen Radev’in liderliğindeki İlerici Bulgaristan partisinin kazanması, ülkede yeni bir siyasi dönemin başlangıcı olarak değerlendirilmişti.
Cumhurbaşkanlığı seçimi de bu dönemin ilk önemli sınavlarından biri oldu. Yotova’nın zaferi, Radev ile aynı siyasi çizgide bulunan yönetimin konumunu güçlendirebilir. Bununla birlikte, cumhurbaşkanlığı ve hükümetin aynı siyasi çevrede yoğunlaşmasının kurumlar arasındaki denge ve denetim mekanizmaları üzerindeki etkisi de tartışma konusu.
Cumhurbaşkanlığının sembolik sınırlarını aşan bir siyasi ağırlığı var
Bulgaristan’da cumhurbaşkanlığı makamı, parlamenter sistem içerisinde ağırlıklı olarak temsilî yetkilere sahip. Ancak cumhurbaşkanı silahlı kuvvetlerin başkomutanlığını yürütüyor, yasaları veto edebiliyor, uluslararası anlaşmaları imzalıyor ve siyasi krizlerde geçici hükümetlerin kurulmasında rol oynayabiliyor.
Bu nedenle seçim sonucu, yalnızca devletin temsil makamını kimin üstleneceğini belirlemiyor. Cumhurbaşkanının dış politika ve güvenlik konularındaki yaklaşımı, ülkenin uluslararası ilişkilerinde siyasi ağırlık oluşturabiliyor.
Yotova’nın zaferi, özellikle Ukrayna savaşı ve Rusya ile ilişkiler konusundaki tercihlerin Avrupa başkentlerinde daha yakından izlenmesine neden olacak.
Avrupa’nın gözü Sofya’da
Yotova’nın kazanmasıyla Bulgaristan’ın önünde yeni bir siyasi dönem açılıyor. Ancak bu dönemin yönünü belirleyecek olan yalnızca seçimde alınan oy oranı olmayacak. Ekonomik sorunlar, hayat pahalılığı, siyasi kurumlara duyulan güven ve Karadeniz’deki güvenlik gelişmeleri, yeni cumhurbaşkanının hareket alanını belirleyecek.
Bulgaristan’ın önündeki temel mesele, Avrupa kurumlarıyla ilişkilerini sürdürürken Rusya ile ilişkiler konusunda nasıl bir çizgi izleyeceği ve bölgesel güvenlik tehditlerine nasıl karşılık vereceği.
Sandıkta Yotova kazandı. Ancak Sofya’nın Avrupa ile Moskova arasındaki hassas dengede nasıl bir yol izleyeceği sorusu, seçim sonrasında da Avrupa siyasetinin gündeminde kalmayı sürdürecek.
